Kötü Adamlar Da Bazen Doğruları Söylerler


Şu sıralar Matrix‘deki bir replik aklımdan çıkmıyor. Merovingian‘la Morpheus‘un yaptığı konuşma. Daha çok Merovingian’ın söyledikleri.

Peki ne diyor filmin kötü adamı Merovingian?

Tek bir evrensel var diyor; Nedensellik (Causality). Etki ve tepki. Sebep ve sonuç.

Morpheus “Her şey seçimle başlar” diye giriyor ama nafile, “Hayır, yanlış” diyor Merovingian ve aklımdan çıkmayan o cümleyi kuruyor;

“Seçim, güçlülerle güçsüzler arasında yaratılmış bir ilüzyondur (yanılsamadır)”.

Gerçek hayata döndüğümde aklımda kalan şey ise şu oluyor;

Özgürlük, seçmek midir acaba?

Bu sıralar birşeyleri(!) tartarken kendime sorduğum sorulardan biri işte bu.

Ben zamanla bu soruya “hayır” der oldum. Gün geçtikçe Merovingian’ı haklı buluyorum.

İnsanın, karşısına çıkan seçenekerden birini, hiç bir dış etki altında kalmadan seçebilmesi, özgürce bir yaklaşım gibi görünse de sonuçta bir kısıtlama içeriyor bence. En basitinden insan sunulan seçeneklerle “sınırlı”! Her ne kadar bunları etki altında kalmadan seçebilecek olsa da sınırlı sonuçta. Seçenekler kişinin ihtiyacını gidermiyosa ne olacak? “Bunu seçtim çünkü başka seçeneğim yoktu” ya da “En uygun seçenek bu gibi görünüyor” cümleleri ne kadar özgür?

İşte Merovingian bu noktada haklı. Güçsüzler, bir seçenek üzerine “özgürce” gittiklerini sanarken aslında güçlüler onları seçeneklerle sınırlandırmış oluyor.

Peki Özgürlük ne olabilir? Bir çok şey olabileceği gibi bir çok şey de olamaz.

İşte “seçmek” de bence olamazların içinde.

Tam tersine “seçenek üretebilme” ise bence olabilirlerin arasında.

M. Kemal, o hasta adam ölmek üzereyken hiç kimsenin göremediği seçenekleri üretmiş ve bunları uygulamış! Sonucunda modern bir Türkiye kurmuş.

İşte budur derim ben. Kendime bunu örnek alırım özgürlük adına.

“Kadınların türban takması özgürlükleridir” sözünü ise “olamazlardan” sayarım.

Ama gene de bu olur ve olmazları tek bir cümlede kullanmaya çalışırsam;

Özgürlük, hiç bir etki altında kalmadan seçenek üretme ve bunları uygulayabilmedir diyebilir miyim?

Belki…

+ Hiç yorum yok

Sizinkini ekleyin